30 sep. 2017

proeflezers voor mijn eerste roman gezocht

Ik heb een roman geschreven en zoek 10 mensen die het graag willen proeflezen. Ik probeer een lijstje op te stellen in mijn hoofd maar kom er niet en besloot hier oproep te plaatsen. Ook al kennen we elkaar alleen via het internet of optredens, voel je vrij te reageren. Ik zoek een mix van mensen die me goed, minder goed en niet kennen. Reacties liefst  via: jokedebaere33@gmail.com. Dank je!!



27 sep. 2017

fluisteren om de stilte niet te storen en witte raven

Het is hier op het domein waar we wonen zo stil dat ik Francois en mij er soms op betrap dat we fluisterend aan het praten zijn in de keuken met de open schuifdeur. Alsof we de stilte zouden kunnen storen. De stilte die elk gevoel en elke gedachte genadeloos terugkaatst. Tot je keer op keer niets anders kunt dan bekennen: “Er is geen ontkomen aan.” Misschien maakte de straatact in het stadje deze ochtend daarom zoveel indruk op me. Een grote groep mensen verzameld aan het drukste kruispunt van de stad. Een goochelaar toont een versleten rechthoekige kartonnen doos. Er zit duidelijk niets in. Tot hij – oh magic! – er een handvoel snoeprepen en fristdrankjes uithaalt. Gejoel en gejuich alom. Kinderen klimmen hoog in de boom en op het dak van het straat winkeltje. Vijftien minuten rijden en elke keer opnieuw tref ik er het tegendeel van de stilte thuis: bruisend leven. Waar blanken zelden deel van zijn. Ik train mezelf om niet in zwart en blank te denken, laat staan praten. Maar dat is haast onmogelijk, wanneer je op de bankjes nooit een keuvelende blanke ziet. Wanneer je keer op keer een uitzondering bent, te voet of op je fiets. Als het wel gebeurt en we die witte raaf zien, stoten Francois of ik elkaar aan: “Kijk daar, ‘a white’.” 

Soms leidt wat ik Europa zo vanzelfsprekend doe, wandelen op straat, fietsen van punt a naar z, hier tot een fout soort heldendom. “Waw, ik doorbreek oude patronen!” Maar dat het zo gemakkelijk is als over straat lopen of je fiets nemen, zegt meer over het land dan over enig welk vermeend heldendom van mij. De dag waarop het uiterst moeilijk wordt om blank - zwart patronen te doorbreken, omdat de lat veel hoger ligt, dat zal de dag zijn waarop het kolonialisme zijn voetsporen heeft overgegeven aan de tijd.

Tot het zover is blijf ik de energie op straat innemen als het sterke kopje koffie dat ik niet meer drink. Stiekem hopend op een soort van revolutie waarin de straten, wat kleur betreft, gemengd worden. Zo stiekem droom ik het, dat het in deze oorverdovende stilte bij me thuis, luider dan fluisterend klinkt.

p.s. wat ik hier zie in Stutterheim geldt niet als wet voor het hele land. 





6 sep. 2017

Goodwill, de boswachter uit Stutterheim en wat uit onze ontmoeting voortkwam

Voor we vertrokken op tournee, zo’n vier weken geleden, dacht ik “Ik heb een paar nieuwe items nodig. Wat houdt me bezig?” Ik besefte dat het onder andere Goodwill was. De boswachter die ik in Stutterheim, waar ik sinds juni woon, heb leren kennen. Hij vertelt me over de vriezend koude winternachten die hij als boswachter moet doorstaan, zonder vuur om zich aan te warmen. Hij doet mij uit de doeken hoe zijn vriendin hem vaak zegt dat de frigo waar ze werkt op een dag haar dood wordt. Geen spreekwoordelijke frigo zoals de vriezende winternachten waar Goodwill zich aan moet overgeven, maar letterlijk een frigo waar ze het hele jaar lang kippen aan stukken snijdt en verpakt. Hij vertelt me over zijn drie kinderen, die zijn ouders amper kennen omdat een busticketje naar Durban veel te duur is. “Nochtans” zo zegt hij me met zijn hand op het zijn hart “zou het mijn ziel zo gelukkig maken. Want als jij uit dit bos komt na je wandeling, dan kan je vertellen wat je gezien, wat je geroken hebt. Wanneer mijn kinderen hun grootouders nooit zien, hebben ze later niets om te beschrijven.”

Goodwill vertelt me niets van dit alles smekend om  medelijden noch geld. Hij vertelt het me op dezelfde praatgrage toon waarop hij ook zijn bewondering voor de Zuid Afrikaanse aartsbisschop Desmond Tutu uit. Goodwill woonde een lezing van hem bij. Wat hem vooral raakte, was het moment waarop Desmond Tutu zijn grote bewondering uitsprak voor alle mensen, rijk, arm, maakt niet uit, die besloten in Zuid Afrika te blijven, hier te werken aan een betere toekomst in plaats van naar het buitenland te vluchten. “Weet je.” zo zegt Goodwill me op een dag, wanneer we spreken over de corrupte president Zuma, die net zijn achtste motie van wantrouwen in het parlement overleefd heeft. “Ik heb dan wel niet gestudeerd, maar dat betekent niet dat ik niet na kan denken.” Ja. Goodwill beschermt het bos tegen hongerige stropers, die ’s nachts vuurtjes stoken om zichzelf te warmen in het woud terwijl ze op beschermde dieren jagen. Neen. Geen neushoorns hier, maar bokjes: eten voor hun hongerige magen. De vuurtjes zijn echter het grootste probleem. De gronden in Zuid Afrika zijn veel te droog en veel te vatbaar voor apocalyptisch achtige bosbranden. Goodwill is 1 van de 4 boswachters die dag en nacht de rand van het bos patrouilleert. Zonder ooit zelf met eigen ogen gezien te hebben “of het echt waar is dat er drie watervallen zijn?” Hij heeft mijn ogen nodig, wanneer ik uit het bos kom.

Ik giet een fractie van dit alles, gemengd met mijn gevoel voor de natuur daar, de bergen, de watervallen, in een korte, heel eenvoudige Engelse tekst. Ik voeg het bij de hoop ‘nieuwe items’, maar twijfel hardop: “Is het niet te eenvoudig? Ik bedoel. Het heeft zelfs geen enkele metafoor, geen enkele speciale zin. Ik zeg gewoon maar wat.” Maar wanneer Francois op de proppen komt met een muziekbegeleiding die ik prachtig vind, besluit ik het een kans te geven. De reactie van het publiek doet me vervolgens mijn eigen twijfels bevragen. Ik geef niet altijd toe aan waar ze het meest geraakt door zijn, maar deze keer wel. Enfin. Zo groeit het “Goodwill” item beetje bij beetje uit tot een vast gegeven.

Tot een vrouw na een optreden vorige week in de Kaap vraagt of Francois en ik twee teksten met muziek willen komen doen, als bedanking voor een bedrijf dat heel goed werk voor haar geleverd heeft. Ze vraagt onder andere naar de Goodwill tekst. Francois en ik komen aan in een gladgeboend gebouw. Ultra modern. Je kan er van de meubels en de vloeren eten. Zo’n dertig mensen proppen zichzelf in het kleine kantoor. Sjieke kantoorkleren. Blinkend opgepoetse schoenen. Ik ben zoals altijd blij wanneer ik zie dat het een gemengd publiek is: blank, zwart en coloured. Onderscheidingen waar je in dit land zoals zo vaak amper omheen kunt. Goodwill valt trouwens onder de ‘zwarte’ bevolkingsgroep. Eigenlijk onnodig te vermelden, want het soort onderbetaalde, vriezend koude jobs die hij en zijn vriendin uitoefenen, wordt uiterst zelden door een blanke persoon opgenomen.

Francois en ik doen ons ding. Lekker, om eens niet zo hard te werken en met amper twee items een krachtige indruk na te laten, terwijl de werknemers verwend worden met Ferrero Rocher en champagne. Cava is hier niet te vinden. Of je gaat voor wijn, of voor champagne. Achteraf zegt Francois me dat er een man naar hem toekwam die ticketjes voor Goodwill en zijn kinderen wil kopen, de ticketjes richting zijn grootouders. “Misschien zelfs vliegtuigticketjes.” zo klinkt het. Ik moet even checken of ik het wel goed gehoord heb. “Iemand wil dat aan Goodwill geven, zomaar?” “Ja.” zegt Francois, terwijl ik op en neer wil springen van vreugde “Hoera! De wereld is goed! Alles komt goed!” maar terzelfdertijd ook even wil gaan zitten om dit tot mij door te laten dringen. Opnieuw zo’n ‘random act of goodness’. Een van de vele. Noch Goodwill noch ik hebben om geld gevraagd, laat staan gesmeekt. Hij vertelde me wat hem bezighield, ik gaf het door, omdat wat hem bezighield mij bezighoudt. De anonieme donor blijkt de CEO van het bedrijf te zijn. Ik kan het, op een meer persoonlijke noot, niet laten mezelf af te vragen wat voor mooi brok leven ik had gemist indien ik een paar weken geleden tot de conclusie was gekomen dat mijn tekst “toch maar veel te letterlijk, veel te simpel” was voor het podium. Ik schrijf niet zo gemakkelijk (en niet zo graag) over staande ovaties, fantastische podia, lovende recensies of het gebrek daaraan. Maar dit, dacht ik, was een facebook post waard.


“De wereld is goed!” We gaan twee stappen vooruit. “Oh help. Zoveel onrecht en slechte daden.” Eentje achteruit. “De wereld is goed!” Twee stappen vooruit. Zo gaan we verder, altijd weer verder.