19 mrt. 2017

twee werelden (fragment)

Dit is een fragment uit het verhaal dat ik aan het schrijven ben over de gewapende overval waar ik in Zuid Afrika deel van was.  De gebeurtenissen speelden zich op een gastenplaats in Rustenburg, niet ver van Johannesburg.




De leider van de groep duwt me hardhandig op de grond neer. Hij zegt me dat ik op mijn buik moet gaan liggen, met mijn handen op mijn rug. Ik begrijp echter opnieuw niet wat hij zegt.
“Wat bedoelt u?” vraag ik zo beleefd mogelijk.
“Op je buik gaan liggen.” zegt Francois. “Je moet vanaf nu zo blijven liggen.”
Terwijl ze nu ook mijn handen met de veters van mijn bergschoenen vastbinden, komt Francois opnieuw naast me terecht. Deze keer echter met gestrekte benen.
Francois zal zich de woorden achteraf niet kunnen herinneren, maar ik hoor iemand zeggen: “I always finish my job with killing, and then we play some music.”
“Straks nemen ze ons mee de bosjes in.” denk ik. “Ze leggen ons in symmetrische posities en doden ons één voor één.”
Ik beeld me in hoe ze een kogel door mijn borst jagen, hoe ik neerval en hoe mijn vriend daarna ook op de grond valt.
Ze raken onze spullen aan. Niet de boeken die the Nice One zo aandachtig heeft bekeken, niet de leren broek, maar wel de spullen die op het tafeltje liggen.
“I hate you whites.” zegt de leider, terwijl ik hoor hoe er een aantal dingen op de grond gegooid worden. “You with your laptops.”
De zin doorklieft mijn hart en laat het in vele stukken vallen. Dat vallen zal maandenlang duren.

Ik haat ons blanken met onze laptops namelijk ook soms zo. Ik zou er ons niet om vermoorden en er staat een heel leger aan psychologen klaar die me maar al te graag onder handen zouden nemen om me van dit in hun ogen onnodige schuldgevoel te verlossen, maar ik vind het dikwijls ook.
Wij blanken met onze laptops. We loggen in cafeetjes in Zuid Afrika in, terwijl er arme obers ons voor een hongerloon bedienen. We gebruiken er vrij de voorhanden zijnde elektriciteit, terwijl talloze mensen in de townshipsondertussen de nodige anderhalve euro niet kunnen opbrengen om hun elektriciteit weer aan de praat te krijgen.
Ja, ik haat ons blanken soms ook zo. Wij met onze industriële revolutie die onder het mom van beschaving hele wouden voorgoed naar de kloten hebben geholpen. Wij die onze laptops in verre landen laten maken en hen dan tegen abnormale hoog gehypte prijzen verkopen. Ja, ik haat ons blanken met onze laptops soms ook zo. Hoe we aan een houten toog voor een groot raam in een hippe koffiebar gaan zitten, en daarbij dan vaak ook nog eens een koptelefoon opzetten om onze lievelingsmuziek te horen, niet eens de muziek die op dat moment door de professioneel opgeleide barista’s opgezet wordt. Ja, ik haat ons blanken met onze laptops soms ook zo. Hoe we urenlang met elkaar communiceren per mail. Om schema’s volgestouwd te krijgen. Dingen op afstand te verkopen. Hoe we de hele wereld willen managen naar ons zogenaamd succesvol evenbeeld. Het toppunt van beschaving waar we zo hard voor gevochten zouden hebben. Ja, ik begrijp je, jij psychopaat-achtige man. Alleen spreek jij het uit met een haat zoals ik dat nog nooit eerder gehoord heb.
Als jij ons blanken haat omwille van de cocon waarin we ons zijn gaan begeven. Als jij ons haat omwille van onze sociale cohesie die recht evenredig met het stijgende aantal laptops dat we kopen en verkopen lijkt af te brokkelen. Als jij ons blanken haat omwille van het feit dat we de meest kostbare natuurgebieden in jouw continent kapot gemaakt hebben of aan het kapot maken zijn, op onze ijdele zoektocht naar meer grondstoffen. Als je terug wil naar een leven waarin de natuur de hoofdrolspeler was en niet ons brein. Als je terug wil naar een leven waarin de geur van aarde overal nog zo aanwezig is als in dit Bosveld, dan kan ik alleen maar akkoord met je gaan. Kunnen we dus niet even aan die tafel gaan zitten en met elkaar praten? Misschien heb je er nog nooit over nagedacht dat ik sommige dingen aan mijn kant van het spectrum, even hard haat als jij dat aan de andere kant van het spectrum doet. Je mag mijn laptop meenemen. Ik denk niet dat ik er iets van zal missen. Je mag het hebben. Alles.
Maar als je bedoelt dat je ons haat omdat we onmenselijke monsters zijn. Als je bedoelt dat je ons haat omdat je denkt dat wij geen gevoelens hebben, geen mededogen. Als je ons haat omdat je denkt dat wij alléén maar foute dingen doen met onze rijkdom. Als je ons wil vermoorden omdat je denkt dat wij dit onrecht bewust zo in stand houden, dan ga ik niet akkoord met je. Ik kan mijn ‘mea culpa’ niet zo ver doordrijven dat er niets meer van mij en mijn blanke medemensen overblijft. Daarvoor ken ik te veel lieve blanke mensen met laptops. Daarvoor ken ik te veel vrienden die dezelfde soort bezorgdheden met me delen. Daarvoor ken ik te veel mensen die samen met mij, als je mij de kans daartoe geeft en me laat leven, met mededogen jouw daden zullen willen analyseren. Het is waar. Wij voeren dat gesprek veel te vaak vanaf onze laptops. Het milieu huilt er steeds harder om. Maar vermoordt ons niet omdat je denkt dat wij allemaal zo zijn.
Indien je haat gevoed wordt door de Apartheid, weet dan dat ik een kind was toen dit land zijn racistisch momentum vierde. Mijn dagen waren gevuld met naar school gaan, goede punten proberen te halen, veel hobby’s uitoefenen en de speelse blikken van jongens verlangend opvangen. Neen, ik heb toen de Apartheid volop hoogtij vierde, daar nooit actief aan meegedaan. Is dat een excuus, jij psychopaat-achtige man? Helpt het dit te weten? Of zijn jouw motieven zo racistisch dat alleen een zwarte huidskleur mij van een mogelijke kogel zou kunnen verlossen? Ach, misschien bedoel je het ook allemaal niet zoals je het verwoordt en lees ik verkeerde dingen in jouw woorden.
Mijn vriend was er wel deel van. Dat klopt. Hij draagt een actief deel van de Apartheid op zijn schouders. Maar praat met hem. Alsjeblieft. Zijn mededogen is zo mogelijk nog groter dan dat van mij precies omdat hij, zonder dat hij het voor lange tijd besefte, aan de verkeerde kant van het zwart - wit spectrum stond. Vraag hem over zijn legerjaren, de protestante kerkdiensten die hij bijgewoond heeft, de landkaart in zijn lagere klas waarop elk Afrikaans land waarin de koloniale blanke regering viel, bruin gekleurd werd, met daar bovenop als titel “het bruine gevaar”. Vraag hem hoe het voelde, je zal zijn tranen zien.
 



18 mrt. 2017

les vagues (French poem)



pour les réfugiés qui se noient dans notres mers européennes

Ici en Afrique les vagues frappent plus fort. 
Elles ne se brisent pas aussi  doucement contre moi
que lorsque j’avais douze ans en France quand   mes sœurs et moi
laissions les vagues se casser contre nos corps pendant des heures.

Ici, l'eau te frappe si fort
que  j’en fus  surprise la première fois.
La maison semblait si loin quand je tombais en arrière,
me heurtant  contre des rochers  submergés
émergeant  légèrement  sanglante
sous les rires de ceux qui sont nés ici.

De même, l'inégalité me frappe également plus fort ici.
C’est une sorte de violence visuelle, physique,
à laquelle dans ma vie,
en dehors des réflexions intellectuelles,
j’ai peu été entrainée.

Ici je cultive la force musculaire
que je serai capable de bien utiliser
maintenant que l'Europe - ma patrie -
craque sous des vagues inattendue  et intenses.
Pour soulever les choses.
(les morales, les personnes et des idées, mais surtout la peur)

Ici, j'apprends que tout ne casse pas
lorsque tout change.
La vie peut se briser, tout comme la vague
se brise en morceaux contre toi,
mais quand tu sors de l'eau
elle cherche et reforme
à nouveau un tout.

Il semble qu'avec les mers, il en soit toujours ainsi. 
Tout comme les mauvaises herbes poussent entre les pierres
et comme l'espoir renait après la mort.
Ainsi l'eau trouve cette façon de se rassembler 
à nouveau, chaque fois que tu regardes en arrière. 

Je suis assise dehors. 
Je regarde la mer de ce côté de l'océan.
Au loin j'entends des coups de feu pendant des heures.
Pas parce qu'il ya une guerre,
mais parce que quelqu'un s'y entraîne. 
 
Certes, la recomposition de l'eau
de “vagues en morceaux”  à la “mer”  
se passe d'une manière apparemment insouciante.
Mais faire la guerre
demande beaucoup plus de discipline.

Tout comme les enfants deviennent de meilleurs pères et mères
quand ils ont d’abord eu le temps et l'espace
de faire semblant, il en va de même pour prétendre que
cette ville portuaire a été créée.

J'ai le mal du pays.
C’est aussi simple que cela.
Alors  aussi simplement je veux trouver le chemin du retour vers mon pays.
Je veux entendre d’avantage de commentaires à courte vue.
Je veux ressentir plus de violence face à ces vagues racistes
en augmentation qui m’assaillent. 
 

Je veux tomber, je ne suis pas habituée à autant de coups si souvent  répétés,
si stupidement , à la vue courte ,
avec tant d'anxiété, si extrêmes.
Je ne suis pas habituée à tant de coups à si courte vue, si souvent,
si stupidement répétés, avec tant d’anxiété, si extrèmes.
Je veux que cela se brise sur ma propre terre.

Non pour l’approuver,
mais pour développer plus de force musculaire.

Je veux me remplir, après avoir été mise en miettes,
avec les sons de tous ceux qui se battent contre cela.

Je veux me retourner un jour
et voir que l'eau - derrière moi -
après avoir transporté tant de morts
s’est rassemblée.
Pour n’être plus  qu’une mer, qu’une vague, qu’une eau
nouvelle.

Ainsi dans les mers, la vie à changé ce mois ci.
Certains l’avaient vu venir mais la plupart ne s’y attendaient pas.
A savoir que dans leur propres vies,
ils verraient des vies humaines avalées et englouties.
La vie a changée, vague après vague,
pour  devenir ce que nous pouvions à peine nous imaginer.

La folie dans ma terre d’origine me donne simplement le mal du pays.
(un syndrome nostalgique et simpliste)
Me pousse à y aller et cultiver des muscles là aussi.

Car les temps ont changés.
Les vagues dans et autour de la France lointaine ne sont plus si douces.

17 mrt. 2017

canzone mattutina (Italian poem)


For those who are as crazy about the Italian language as me. This is one of my poems "Morning Song" in the most beautiful word - based melody I know. 

forse i fatti sistemano
linee lungo la vita
su cui ci si può appoggiare

come: mi hai mandato un SMS mentre bevevo il caffè
e quando ho letto ciò che hai scritto
la mia faccia ha sorriso

o: il sole splendeva, là sopra
la pensilina dove io
andando al lavoro,
ho dovuto attendere
dieci minuti dopo ho mangiato una banana

o: ieri abbiamo fatto felice qualcuno
dandogli un ombrello
abbiamo riso all'idea
di come abbiamo riso
che abbiamo riso…

o questo: la macchia sul motivo del tuo maglione
è in realtà una testa
l’ho scoperto per caso
così circa alle 8 e 30 del mattino
e tu che dici:
"Mi piace far pensare la gente
che c'è una macchia mentre io in realtà
porto una persona nel cuore: io la vedo così"

quindi..

anche se pensi che il tuo maglione sia un cardigan,
e il castano dei tuoi occhi grigio,
le linee della realtà
mi hanno mostrato questa mattina...

(un soggetto come fine della frase
suona troppo decisivo)

le linee della realtà
mi hanno mostrato questa mattina.
punto.
mi hanno mostrato
tu

touring season starts again


Leaving the cozy hub of my desk in Kortrijk this Thursday for a short tour with performances in France, Spain (first time ever) and Italy (my all time favorite). Words on paper will become words through the air again. (for more info on touring data, you can check our schedule on the website)